Céard é seo?

An t-eagrán is déanaí

Cartlann

Comórtas

Ordú

Teagmháil

Cóipcheart

Údar-lann

Aíonna

Urraíocht

Naisc


Al Shéra - Scéal Sráide


le Isobel Ní Riain

Líne mhór tráchta ag sníomh tríd an sráid an chéad rud a chífidh tú, ag stopadh is ag bogadh. Brú daoine agus brú intinne a bhraitheann tú. Braitheann duine beag i gcomparáid leis na foirgnimh. An chéad lá agam féin ann theastaigh uaim éalú go tapaidh ón áit.

An rud ba shuntasaí dá bhfaca mise ann ar dtús ná na fógraí le haghaidh dochtúirí agus fiaclóirí - boird mhóra greamaithe le fallaí na bhfoirgneamh, cosúil le cártaí poist. Focail scríofa in Araibis, gan mhaisiú ach maisiú na haibítire féin. Dealraíonn sé go bhfuil an-chuid dochtúirí agus fiaclóirí ag obair sa tsráid seo. Ach táid siúd go hard os cionn na sráide, saol eile de ló is d'oíche acu. Sea, seo Caireó, an chathair is suimiúla ar domhan b'fhéidir, ach gan amhras táimse claonta.

Tá an tsráid áirithe seo i lár na cathrach. Glaofaimid Shéra Tanweer uirthi anseo. Ní hé sin an t-ainm atá uirthi, ach teastaíonn uaim an tsráid seo a chosaint ó thurasóirí go dtí an Éigipt! Bhuel tá Shéra Tanweer lán de shiopaí beaga agus bialanna, agus gan amhras tá sí lán de dhaoine. Ar maidin bíonn sí ciúin, sé sin má bhíonn tú i do shuí ar a seacht a chlog nó níos luaithe.

Tógann fly over trácht thar an gcearnóg, sé sin Medan Tanweer. Deireann daoine áirithe go loiteann an droichead seo, El Kubri, seanáilleacht na sráide. Ach murach é bheadh an trácht ina stad an lá go léir. Má bhíonn tú ag siúl timpeall go luath ar maidin, chífidh tú leanaí sráide ina gcodladh faoin droichead seo, áit a bhfuil seilfeanna miotail. Coimeádann na leanaí a chéile teolaí; bíonn sé bioranta fuar ag an am seo le linn an gheimhridh. Tá saol crua ag na leanaí seo gan amhras, ach is fearr leo a bheith saor ar na sráideanna ná a bheith faoi smacht sna dílleachtlanna.

Na micreabusanna amháin a bhíonn ag dul tríd an tsráid ag an am seo ag tabhairt daoine ar obair. Bíonn fhios agat cá bhfuil an bus ag dul ón nglaoch a thugann an buachaill óg a bhíonn ina sheasamh ag an doras. A ghlaoch siúd agus torann an mhótair an t-aon ní a bhíonn le clos i Shéra Tanweer go luath ar maidin.

Nuair a bhíonn sé idir solas agus dorchadas feictear an truailliú san aer go soiléir, toitcheo trom. Is féidir é a bhlaiseadh sa tsráid seo. Féachann an tsráid an-ghruama ag an am seo den lá. Ach diaidh ar ndiaidh éiríonn an ghrian, agus muintir na sráide. Bíonn an saol faoi lánseoil ar a hocht a chlog.

Tá ollmhargadh amháin sa tsráid seo. Is ceann ar an seandéanamh é. Tá an chuid is mó den siopa faoi thalamh. Go minic sa tsráid seo bíonn ort dul síos staighre sna siopaí féin, nó chun dul isteach iontu. Dá mbeadh báisteach throm sa tír seo bheidís i bponc sna siopaí seo, ach sin rud nach dtarlaíonn rómhinic.

Tá an siopa áirithe seo lán d'earraí, cuid acu déanta san Éigipt, cuid acu tugtha isteach ó thíortha eile, pacáistí agus boscaí suas go dtí an tsíleáil. Bíonn ar bhuachaill dul in airde ar dhréimire chun iad a bhaint amach don chustaiméir. Tá an-chuid daoine ag obair san áit, iad go léir gaolta le húinéirí an tsiopa. Tá milseáin agus cnónna ar díol ar thaobh amháin den siopa, boscaí geala gleoite á ndéanamh suas le haghaidh na gcustaiméirí seo. Is minic sa bhliain a bhíonn ócáid milseán ann i gCaireo.

Cóngarach dúinn tá siopa álainn a bhfuil earraí costasacha ann ar nós maisiúcháin, dealbha, seodra, málaí déanta de leathar, pictiúirí agus go leor eile. Tá fear i gceannas ar an siopa sin a chuireann Monsieur Lheureux as Madame Bovary i gcuimhne dom. Is aoibhinn leis an díolachán, agus braithim uaidh gur aoibhinn leis an t-airgead chomh maith. Ach uaireanta tógann sé sos ón obair agus buaileann sé amach i lár an lae chun bia a thabhairt do na colúir. Bíonn cuma shásta air i gcónaí.

Cóngarach do Monsieur Lheureux tá siopa makwagy, siopa ina ndéantar iarnáil. Téann buachaillí óga timpeall ó árasán go hárasán ag lorg éadaí le haghaidh iarnála. Déanann na seanfhir an iarnáil féin. Ait go leor ní fhaca mé riamh fear óg á dhéanamh, agus ansin tugtar na héadaí thar nais go dtí na hárasáin arís. Caitheann an seanfhear sa siopa seo leathuair a chloig ar aon léine amháin; bíonn sé foirfe aige ach an fhadhb a bhaineann leis an díograis chun iarnála seo ná go n-éiríonn na héadaí caite go tapaidh.

Ar a leathuair tar éis a dódhéag bíonn líne daoine os comhair fhear déanta na gceapairí. De réir a chéile bailíonn líne eile taobh thiar díobh siúd, agus iad go léir ag béicigh orduithe leis an gcócaire. Tá an chuid is mó den bhia ullamh cheana féin le cur san arán, arán pitta atá ann, ach tá tamaya á fhriochadh i bhfriochtán mór dubh atá cosúil le pota. Tá poll san fhalla a ligeann an teas agus an deatach amach sa tsráid. Is ait an rud é poll san fhalla, ach anseo féachann sé i gceart.

Is féidir gach saghas ceapaire a bheith agat anseo: fuul, tamaya, sailéad, chipsy, bitingéin agus go leor eile. Bíonn an bia seo an-saor agus an-bhlasta. Tuigeann na hÉigiptigh conas bia a dhéanamh blasta, é sin nó chuaigh mé i dtaithí ar an saghas seo bia le linn dom a bheith san Éigipt.

Tá seanfhear i bhfeighil na deisce airgid; duine uasal atá ann. In ainneoin an bhia go léir atá ina thimpeall níl ann ach cnámha agus craiceann. Tá an fear tanaí seo lách, lách. Fíor-Chairene é, níos deise go mór ná na leads óga go bhfuil an dathúlacht go léir acu. Bhainfeá taitneamh as do lón a ithe san áit seo, i do sheasamh ag bord ard, uisce ar an mbord nach ligfeadh an eagla duit é a bhlaiseadh an lá ba bhrothallaí.

Agus ansin as go brách leat go dtí an siopa sú. Sa siopa seo díoltar gach saghas sú: mangó, sú talún, oráiste, pomagránait, banana is bainne, agus siúcra cána agus go leor eile. Is é an manglam mo rogha féin, meascán de bhrí no ceithre shú. Is féidir suí ar stól beag ar an gcosán ag béal an tsiopa agus a bheith ag ól leat.

Bíonn daoine ag dul thart an t-am ar fad, an trácht ag brú ar aghaidh, shorta il moroor (gardaí tráchta) ag coimeád stiúir air. Tá soilse tráchta ar Shéra Tanweer, ach bíonn gá le garda mar ní thabharfadh daoine aon aird ar na soilse mura mbeadh na gardaí i láthair.

Fear na mbatairí, carachtar mór eile na sráide. Fear an-ramhar é a shuíonn ina chathaoir lasmuigh dá shiopa; cábán é seo i ndáiríre. Tá buachaill óg ag freastal ar na custaiméirí. Tá gach cineál bataire aige, níor lorgaíos riamh aon rud uaidh nach raibh aige. Tá fadhb ag an bhfear seo, tá a ingne ag lobhadh. Féachann siad go dona, ach ní chuireann siad isteach ar éinne. N'fheadar an bhfuil an fear seo gaolta le fear na gclog.

Tamall síos an tsráid tá siopa sách mór atá lán de chloig. Anseo freisin is féidir bataire a fháil don uaireadóir, ach tá scéiméireacht ar siúl ag an bhfear seo: nuair a thugann duine - duine ón iasacht amháin b'fhéidir! - a uaireadóir dó deireann sé nach é an bataire is cúis leis an uaireadóir a bheith stoptha, go bhfuil glanadh ag teastáil uaidh. Deatach na hÉigipte gan amhras is cúis leis sin.
Ach nuair a thagann úinéir an uaireadóra le híoc as an nglanadh, bíonn air LE10 a íoc toisc gur theastaigh bataire nua chomh maith! Bíonn an scéal céanna aige i gcónaí. Níl fear na n-ingne amhlaidh ámh; n'fheadar an bhfuilid gaolta lena chéile in aon chor.

Má theastaíonn bearradh gruaige uait, tá triúr nó ceathrar bearbóirí ar Shéra Tanweer. Is iad na fir amháin a théann chuig na bearbóirí. Bhuel, téim féin chucu, ach toisc gur eachtrannach mise is féidir liom nithe den sórt sin a dhéanamh. De ghnáth seachnaím gruagairí na mban toisc go mbíonn siad ró-chostasach. Tá na bearbóirí an-mhaith chun stíl nua a thabhairt duit, cé gur fuath leo a bheith ag gearradh gruaig mná; ní ghearrann formhór na mban sa tír seo a gcuid gruaige in aon chor.

Is ait an rud é a bheith i do shuí i siopa na bhfear. Is ait leis na fir a thagann isteach bean a bheith ann rompu. Ach cé gurb ait leo é, déantar an jab agus déantar go maith é. Bhain mé triail as bearbóir uair amháin i gCorcaigh agus is diúltú lom a fuair mé uaidh!

Má thiteann do bhróga as a chéile, nó fiú má thagann poll i do chuid éadaí, tá fóirithint ar fáil ar Shéra Tanweer. Tá siopa amháin ina bhfuil gréasaí ag deisiú bróg; tá an siopa sin lán de bhróga nár bailíodh. Má thiteann cnaipe amach as do chóta, tá siopa táilliúra beag bídeach greamaithe isteach idir dhá shiopa eile. Ní féidir dul isteach ann, n'fheadar conas a théann an fear féin isteach ann mar is ar éigean atá slí dó féin agus a chuid oibre. Fuálann sé ar feadh an lae. Tá an gréasaí agus an táilliúir an-saor. Is léir nach daoine santacha iad.

Timpeall a dódhéag a chlog a thosnaíonn an scuaine ag an siopa éisc, siopa beag a bhfuil fuinneoga móra ann ag barr na sráide. Bíonn fear cantalach i bhfeighil an tsiopa ó mhoch maidine go dtí meánoíche. Bíonn daoine ag béicigh a n-orduithe leis an lá go léir agus eisean ag béicigh thar n-ais. Tá iasc anseo atá díreach cosúil leis an maicréal; buree a ghlaotar air. Déantar é a róstadh istigh in oigheann go dtagann dath dubh air. Bíonn blas iontach air. Má bhíonn fonn bia ort, níl áit níos fearr ná Shéra Tanweer.

Anois is arís, agus go mórmhór ag an Eid mór, bíonn caora nó damh óg ceangailte le crann ar an gcosán lasmuigh de shiopa an bhúistéara. Féachann na hainmhithe sásta go leor ach gan amhras níl fhios acu cad tá rompu. Is ar an gcosán os comhair na ndaoine a mharaítear na hainmhithe seo; ritheann an fhuil isteach sa tsráid.

Glacann na hainmhithe leis an marú go séimh. Ní throideann siad ina aghaidh. Féachann an damh suas agus a shúile móra álainne ag cur iomlán a mhuiníne sa bhúistéir. Bíonn an marú tapaidh agus deirtear nach bhfulaingíonn na hainmhithe mórán. Faigheann siad bás gan screadaíl, gan bhúireadh.

Is búistéirí den seandéanamh na fir a oibríonn sa siopa seo. Tá féasóg orthu go léir agus caitheann cuid mhór acu gallabaya, léine mhór fhada a shroicheann an talamh nach mór. Bíonn siad an-chúthaileach os comhair na mban, go mórmhór i gcás mná ón iasacht. Bíonn an siopa acu nach mór folamh: cúpla bord, sceana, scálaí tomhais agus cuisneoir mór atá cosúil le seomra. Níl acu ach feoil dhearg.

Ní bhíonn an meascán sna siopaí ná sna búistéirí san Éigipt: coimeádtar an fheoil dearg chomh scartha agus is féidir ón fheoil bhán agus ón fheoil chócáilte. Níl ag na búistéirí seo i Shéra Tanweer ach mairteoil, caoireoil agus feoil an daimh. Cé go mbíonn an fheoil seo costasach, is fiú é mar tá sé an-bhlasta.

Má bhíonn fonn ceoil ort ar an tsráid seo, tá fuíleach siopaí téipeanna ann. Agus más siopa téipeanna é, ní dhíolfaidh sé ach téipeanna. Bíonn ceol ón iasacht á dhíol ar phraghasanna an-saor agus go leor leor téipeanna le popamhránaithe Araibise. Déanann dream mór Éigipteach ceol go proifisiúnta, iad cóirithe sa tslí Éigipteach: an-chuid maisiú súile agus béaldath thar cuimse, na fir beagáinín níos ramhaire ná an gnáth-phopamhránaí. Gheofá téip ar bith ar LE10, sé sin 2.50 euro.

Clann a bhíonn i bhfeighil an chuid is mó de na siopaí. Is mar sin atá i gcás an tsiopa torthaí agus glasraí. Fear mór téagartha gléasta in gallabaya atá i gceannas ar an siopa. Tá na torthaí ina seasamh ar sheilfeanna lasmuigh: dátaí, figí, fíonchaora, ka-ka - féachann siad cosúil le trátaí ach go bhfuil dath oráiste orthu - bananaí Éigipteacha atá beag agus saor, bananaí ó Eacuador atá mór agus an-daor, agus oráistí!

Ait go leor is iad na húlla na torthaí is daoire, sé sin na húlla dearga a thagann isteach ón iasacht. Taobh istigh den siopa tá na glasraí: aubergines, trátaí, an cabáiste is mó dá bhfaca mé riamh, prátaí iontacha, cairéid, cillí dearga agus glasa, piobair dhearga agus ghlasa agus bhuí agus gach rud a bheadh uait, ach amháin an meacan bán. Sin rud nach bhfaca mé riamh san Éigipt.

Tá fear óg ag plé leis na glasraí sa siopa seo. Ahmed is ainm dó. Tá sé go maith chun oibre, ach tá sé an-chúthaileach os comhair na mban dála mórán de na fir anseo.

Tá bialann koshari i ngar don siopa torthaí. D'oscail sé le déanaí. Níl ar díol sa bhialann seo ach béile amháin atá déanta as pasta, piseánaigh agus oinniúin. Cuirtear anlann cillí air agus bíonn sé an-bhlasta agus an-saor ar fad. Coimeádann an bia seo a lán leanaí sráide beo.

Is fuirist go leor punt Éigipteach a thuilleamh i gcaitheamh an lae. Tagann an bia i mbabhla stáin agus tugtar cupán stáin duit le haghaidh an uisce. Tá go leor íle agus fínéagar ar an mbord chomh maith, agus bíonn cuma an Oirthir ar an rud ar fad go mórmhór nuair a bhíonn ceol Éigipteach á sheinnt sa bhialann.

Is féidir leat koshari a bheith agat aon am den lá agus aon lá den seachtain, ach amháin le linn Ramadan, tráth go mbíonn na bialainne koshari dúnta. - Leagtar boird amach ar an gcosán le linn Ramadan agus tugtar béile do na daoine bochta saor in aisce.

Is é an t-aon lá den seachtain go mbíonn an tsráid seo ciúin ar fad ná ar an Aoine. Ansin ní bhíonn le clos ach guth an Sheikh sa Mhosc. Níl aon mhórMhosc i Shéra Tanweer, ach tagann slua mór daoine le chéile le haghaidh na bpaidreacha: cuirtear cairpéid ghlasa ar an talamh agus cloistear guth an Sheikh ar an gcallaire. Cuirtear bac le trácht an lá sin ar shráideanna ar bhfuil Mosc den sórt seo.

B'ait liom i gcónaí fir a fheiscint ag guí ar an sráid. Tagann siad amach as na siopaí ina bhfuilid ag obair chun dul ag guí. Fágtar siopaí ar oscailt gan éinne ag faire orthu uaireanta ach ní théann éinne ina ngaobhar. Seo am an salah agus is am ciúin é ar Shéra Tanweer.

Trasna an bhóthair ón mosc seo, tá siopa ina ndíoltar gach rud don chistin: gréithe, babhlaí agus boscaí plaisteacha, cuitléireacht nach ndearnadh i Sheffield. Tá potaí stáin agus friochtáin, scuabanna don úrlár agus gach saghas ruda. Tá an stuif go léir in airde ar sheilfeanna atá chomh hard leis an tsíleáil.

Bíonn úinéir an tsiopa ina shuí ar chathaoir, dréimire adhmaid in aice leis chun dul sa tóir ar rudaí i bhfad uaidh ar sheilfeanna. Níl orlach spáis sa siopa nach bhfuil earraí de shaghas éigin ann. Is fear beag tanaí é féin, gléasta i gculaith éadrom, dath béis air, an cineál éadaí a chaitheann fir aosta i gCaireo. Is duine mín, macánta é agus ní lorgaíonn sé an iomarca airgid ar a chuid earraí. Níl ainm ná comhartha ar an siopa seo, ach is léir cad tá á dhíol ann ach féachaint isteach tríd an fhuinneog.

Caitheann duine a bheith cúramach ag siúl dó ar an gcosán anseo mar bíonn poill mhóra ann agus bíonn oscailtí le haghaidh siopaí siúinéara mar shampla, atá nach mór faoi thalamh. Tá ceann acu siúd in aice le siopa na ngréithe, cathaoireacha agus eile á ndeisiú ann. Tá céimeanna síos chuige ón tsráid agus b'fhuirist titim isteach san áit nuair a bhíonn sé dorcha.

San oíche is mó a théann daoine go dtí an institiúd Bhéarla. Áit seanfhaiseanta é, fuinneoga oscailte, cuma saghas gruama air. Ach téann mic léinn ann toisc go bhfuil sé saor i gcomparáid le háiteanna eile. Le déanaí tá cybernet café oscailte acu. Ait an rud é - dá sheanaimseartha é Shéra Tanweer, tá sé lán de rudaí nua-aimseartha chomh maith, siopaí ríomhaire san áireamh.

Amach san oíche bíonn daoine fós ag dul go dtí an bhialann atá taobh leis an institiúd. Thíos staighre tá an bia le feiscint, daoine ag druidim isteach go dlúth leis an gcuntar, rollóga feola agus sailéid á n-ordú acu. Turcaí mór ar bharr an chuntair, colúir agus feoil de gach saghas - ach amháin an mhuiceoil gan dabht. Tá staighre beag ag ciorcalú suas go dtí áit na mbord.

Buaileann fuacht an A.C tú ar an spota. Tá lucht freastail ag dul timpeall ag tógaint orduithe go tapaidh. Táid go léir tanaí. Bíonn ceol Araibise á sheinnt agus atmaisféar deas séimh san áit. Má bhíonn tú anseo ag an am ceart, feicfidh tú an lucht freastail ag guí ar an talamh, rud is annamh i mbialanna de ghnáth.

Is anseo a thagann na daoine meánaosta agus cé go mbíonn corrdhuine ón iasacht ann, don gcuid is mó is iad na hÉigiptigh a thagann go dtí an bhialann seo. Le linn Ramadan, cuirtear boird amach ar an gcosán agus bíonn daoine ag ithe lena gcuid leanaí go dtí a dó a chlog ar maidin.

Tá an oíche ann anois, ach níl aon laghdú ar fhuadar na ndaoine atá ag brú suas síos Shéra Tanweer. Níl de sholas ar an sráid ach soilse na siopaí. Agus leanann an tsiopadóireacht go déanach isteach san oíche. Ní dhúnfaidh an t-ollmhargadh go dtí a haon a chlog ar maidin. Tá siopaí ar an tsráid seo nach bhfaca mé riamh dúnta le linn na seachtaine. An Aoine an t-aon lá saor a bhíonn ann san Éigipt, agus fanann cuid acu ar oscailt fiú amháin ar an Aoine.

Dream eile a bhíonn de shíor ag iarraidh díol ar an tsráid seo is ea na mná a dhíolann ciarsúir, Kleenex mar a ghlaotar anseo orthu. Bíonn a leanaí in éineacht leo an lá ar fad, agus is deacair a rá cathain a théann siad a chodladh.

De réir a chéile tagann laghdú ar líon na ndaoine atá ag siúl timpeall, agus bíonn na carranna ag dul níos tapúla toisc go bhfuil níos mó spáis ar an sráid; éiríonn an tsráid níos contúirtí dá bharr sin. Bípeanna is mó a chloiseann tú anois. Braitheann an stíl tiomána anseo an-mhór ar an mbonnán. Séidtear na bonnáin an t-am ar fad, tá sé cosúil le teanga na sráide: daoine ag comhrá le chéile óna gcarranna agus uaireanta ag troid. Tá na micreabhusanna fós sa tsiúl.

Timpeall a haon a chlog ar maidin dúnann an t-ollmhargadh. Níl ach corrdhuine ag ól sú i siopa na sú anois agus tá an siopa éisc dúnta le tamall. Diaidh ar ndiaidh tagann am codlata. Bíonn an tsráid cóngarach do bheith ina tost. Ní bhíonn ach corrcharr ag dul thart agus corrdhuine ag siúl timpeall.
Cé go bhfuil an chuid is mó de na siopaí dúnta faoin am seo, bíonn daoine fós timpeall orthu. Ní chuirfeadh sé aon iontas orm dá mbeadh daoine istigh sna siopaí ina gcodladh iontu. Sin an t-aon chosaint atá ann i gcoinne robálaithe.

Téann an tsráid a chodladh de réir a chéile, ach bíonn súil amháin ar oscailt an t-am go léir aici. Tá Shéra Tanweer ag luí siar ar feadh cúpla uair a chloig. Tá na buachaillí sráide ina sámhchodladh istigh faoin droichead. Tá an t-aer ag éirí trom, truailliú ar snámh ann. Tá muintir na háite ina gcodladh, iad cráite ag corrmhíolta an oíche go léir. I gceann tamaill beidh na coiligh ar dhíon na bhfoirgneamh ag glaoch, maidin eile chugainn. Beidh na micreabhusanna ag dul thar bráid, daoine ag dul ar obair, buachaill ag glaoch amach bealach an bhus.

Ní stadann éinne chun féachaint ar mhíorúilt na sráide féin, ach leanann siad orthu ag obair, is ag siopadóireacht is ag taisteal. Ach is fiú glaoch eile a thabhairt in ard ár gcinn: Shéra Tanweer Abú!

Feasta, Nollaig 2002

abhaile | barr | clár na míosa seo