Céard é seo?

An t-eagrán is déanaí

Cartlann

Comórtas

Ordú

Teagmháil

Cóipcheart

Údar-lann

Aíonna

Urraíocht

Naisc


- - Sceimhle i Londain - -

Tá an cogadh in aghaidh na sceimhlitheoireachta, mar a thugtar air, tar éis filleadh ar Londain. Ní hé seo an chéad chogadh dá leithéid, ar ndóigh, mar níl sé chomh fada sin ó bhí an IRA ag séideadh buamaí sa chathair chéanna. Ní mór a rá go bhfuil de dhifríocht ann an uair seo gur ghnách leis an IRA rabhadh a thabhairt. Tá sé soiléir nach bhfuil sé sin i gceist leis na buamaí is déanaí. Tá sé i gceist oiread agus is féidir daoine neamhurchóideacha a shéideadh chun na síoraíochta, ná ní cás é más é an íde chéanna atá i ndán don té a leagan na buamaí. Ní féidir éaló ón gceist: cad is cúis leis go bhfuil a leithéid de nós cogaíochta ag éirí coitianta ar fud an domhain? Conas is féidir dul i ngleic leis, nó é a stop?

Is cosúil nár chóir a leithéid de cheist a chur, más fíor do phríomhaire na Breataine, ar aon nós. Níl ceart againn aon mhíniú a lorg a thabharfadh aon chineál dlisteanais don ainbheart. Is ionann é agus furtacht a thabhairt do bharbaraigh. Más féidir tuiscint don dearcadh sin, tá fhios againn san am céanna gurb é atá ag déanamh imní do Tony Blair ná go ndéanfaí aon cheangal idir an bhuamáil i Londain agus an t-ionradh a deineadh ar an Iaráic. Is maith is eol dó, fiú murab é go hiomlán is cúis leis, go bhfuil an domhan i bhfad níos dainséaraí anois de bharr an t-ionradh sin, agus is eol dó, freisin, go ndúirt a chomhairleoirí é sin go soiléir leis ag an am. Tá an chineál aithris atá sé ag déanamh ar Churchill i mblianta tosaigh an chogaidh, agus é ag tabhairt dúshlán mhuintir na Breataine in aghaidh Hitler, truamhéileach go maith. Ní leor a leithéid de gheáitsíocht chun dul i ngleic leis an bhfadhb. Ní mór a admháil san am céanna go dtéann an gheáitsíocht i bhfeidhm ar an bpobal, agus ar fhurmhór na dtráchtairí sna meáin chumarsáide.

Sa deireadh, bíodh nach n-oireann sé do pholaiteoirí é admháil, tá sé riachtanach go mbeadh fhios againn cad a spreagann an sceimhlitheoireacht agus na daoine a bhíonn páirteach ann. Conas eile is féidir stop a chur leis? Deineadh faillí ansin nuair ba mheasa a bhí an chíréib sa Tuaisceart. Is mó an chreidiúint é do na polaiteoirí a chuaigh i ngleic leis.

Níl feidhm le comparáid a dhéanamh idir an choimhlint a tharla thar tréimhse tríocha bliain sa Tuaisceart agus an sceimhlitheoireacht atá forleathan faoi láthair, agus a bhfuil an t-Ioslamachas mar chúlra aige. Gan amhras d'fhéadfaí a rá go bhfuil meascán den reiligiún agus den pholaitíocht i gceist, ach tá an scála difriúil agus tá an fhíochmhaireacht difriúil. Tá an domhan Ioslamach ar fad ina chíorthuathail agus fuath thar na bearta don domhan Iartharach, go háirithe do na Stáit Aontaithe agus don Bhreatain. Conas is féidir an fuath sin a leá?

Feasta, Lúnasa, 2005

Abhaile | barr | clár na míosa seo