Céard é seo?

An t-eagrán is déanaí

Cartlann

Comórtas

Ordú

Teagmháil

Cóipcheart

Údar-lann

Aíonna

Urraíocht

Naisc
A Dhícheall


Gearrscéal ón Astráil le Colin Ryan
‘Ní foláir duit an-lámh a bheith agat ar an obair agus amfataimíní á réiteach,….’ 
***********
Chuala S. an pléascadh leathmhíle slí uaidh. Na cocatúnna féin ag éirí de phreab ina dtáin bhán agus gach scréach gharg acu. Thuig sé láithreach cad a tharla.

‘Míle léan air! An t-amadán dearg!’

Siúd síos na cúlbhóithre é nó gur tháinig sé ar amharc na tubaiste. Bhí an carabhán scriosta, féar dóite ann, boladh aisteach ón áit. Ní raibh tásc ná tuairisc ar an Laghairt, rud nár chuir lá iontais air.

‘An scruta!’ a dúirt S. óna chroí agus d’imigh go beo ar eagla go bhfeicfí ann é.

Ní foláir duit an-lámh a bheith agat ar an obair agus amfataimíní á réiteach, agus sin lámh nach raibh ag an Laghairt. Gágaire plaiteach ba ea é agus é míchúramach, mífhoighneach agus róthugtha do rudaí ceimiceacha a d’fhág a inchinn ina praiseach. Tháinig sé ar thóir S. toisc gur air siúd a bhí clú na cócaireachta. Nuálaí ba ea S., fear a raibh ar a chumas do chloigeann a scoilteadh le sócamais úra. Bhí leisce air baint ar bith a bheith aige leis an ngnó áirithe seo ach bhí deireadh leis sin anois. Is baol don domhan mór an ciotachán agus é ar a mhíle dícheall.

——◊—— Bhain S. Melbourne amach agus d’iarr tamall dídine ar a dheirfiúr, bean sheang stuama a raibh scéimh na finne ar a haigne agus ar a folt. Í ag scrúdú S. go hamhrasach.

‘Strainséir ceart thú. Cad tá ar cois agat?’

Dúirt S. nach raibh sé ach ag dul tríd an gcathair, agus shleamhnaigh thairsti chun na cistine. Agus é ar lorg ábhar comhrá thug sé faoi deara roinnt pictiúr snasta ar an mballa.

‘Do neacht a rinne iad’, a dúirt a dheirfiúr. ‘Xénia is ainm di, más cuimhin leat’.

Ba ghearr gur nocht Xénia féin sa doras, cailín corrchnámhach donn. Ní le hamhras a d’fhéach sí air ach le híoróin.

‘Nach bhfaca mé cheana thú?’ a dúirt sí go séimh, á thomhas go géar.

D’fhéach seisean ar ais uirthi go slítheánta.

‘Tá bua na healaíne agat, a chailín’.

‘Ní mór dom bua de shaghas éigin a bheith agam, tar éis an tsaoil. Cá bhfuil do thriall?’

Chroith S. a ghuaillí.

‘An Tasmáin, b’fhéidir. Laethanta saoire, mar a déarfá’.

Thug a dheirfiúr a hiníon isteach i seomra eile léi agus tar éis tamaill d’fhill siad.

‘Go ceann seachtaine’, a d’fhógair a dheirfiúr. ‘Sin an méid. Ní mian linn an dlí a tharraingt orainn’.

Fuair S. amach go mbeadh a lóistín i seid i mbun an ghairdín, áit a bhí ina saotharlann ag Xénia. Leaba champa ann agus roinnt leabhar smolchaite, agus a neacht ag féachaint air mar a dhéanfadh bean fhadcheannach ar bith.

‘Dhera’, a shíl S. agus é ag déanamh ar an teach tábhairne, ‘tá an diabhailín fásta suas’.

Cár imigh an aimsir? É féin ina bhoilgíneach bricliath anois. Ghlaoigh sé deoch agus rinne machnamh go searbh. D’fhanfadh sé ar an gcúlráid chomh fada agus a b’fhéidir leis agus an oiread sin diabhal ina dhiaidh.

——◊——
Ina dhiaidh sin thugadh S. an chuid is mó den lá ar an leaba, ag caitheamh raithní agus ag cur féasóige ag fás mar cheilt agus mar chosaint. É ag féachaint ar Xénia agus í i mbun oibre, rud draíochtúil á dhéanamh aici de na rudaí ba shimplí amach.

‘Bhíodh lámh agam féin ar an obair sin’, a dúirt sé lá.

‘Agatsa?’

‘Thugas seal i mo mhac léinn. I scoil ealaíne’.

‘An raibh bua ar bith agat’?

Lig S. puth deataigh amach agus é ag meabhrú ar an gceist.

‘Dheamhan a fhios agam’, a dúirt sé faoi dheireadh, ‘ach is cuma. Ceird eile a tharraingíos chugam’.

An lá dar gcionn dhúisigh Xénia é agus bhronn canbhás agus cleiteáin air.

‘Déan rud éigin’, a dúirt sí.

Rinne S. méanfach agus é ag scrúdú threallamh a shlánaithe. Bhí gá aige le spreagadh, rud a fuair sé cúpla lá ina dhiaidh sin nuair a bhuail a neacht isteach agus cuma mhachnamhach uirthi.

‘Bleachtairí, a dúirt sí, agus chaith S. an toitín uaidh gan mhoill.

‘Bleachtairí?

‘Más fíor dóibh. Chuireas cor faoi chosán orthu. Tá siad imithe anois.

——◊——
Tháinig saghas líonrith ar S.. Ba leor de ghríosú chun oibre é, faoi mar ba ghá dó rud éigin a chur de agus deis aige fós air. Anois agus arís thiocfadh sé amach faoin aer agus é ag gliúcaíocht thart go fáilí, faoi mar a bhí an tseanchócaireacht ar siúl aige. D’imigh an tseachtain sin thart agus seachtain eile agus na pictiúir ag carnadh i gcúinne na seide. I gceann coicíse chaith sé uaidh na cleiteáin agus thug an leaba air féin. Nuair a dhúisigh sé bhí na pictiúir imithe, rud ba chuma leis.

‘Tá sé thar am agam imeacht’, a dúirt sé leis na mná.

‘Nach againne is fearr a fhios’, a dúirt Xénia. ‘Ach tiocfaidh tú amach liom anocht’.

‘Cén fáth? a dúirt S. go haireach. ‘Cam teallaigh mé, tá a fhios agat’.

‘Oíche spóirt’, a dúirt sí. ‘Tá sé tuillte agat’.

Thug sí léi chun Richmond é, áit a raibh dánlann i gcúlsráid agus í plódaithe le daoine nach raibh aithne aige orthu.

‘Cad é an diabhal atá ar siúl anseo?’ a dúirt S.

‘Taispeántas’, a dúirt Xénia. ‘Bíodh deoch agat’.

D’ól S. deoch agus deoch eile, agus tháinig suaimhneas éigin ann. Thosaigh sé ag féachaint ar na pictiúir: neacha a raibh ceann ainmhí orthu, dathanna lasánta ag briseadh aníos tríd an doilbhreas. D’ól sé roinnt eile agus chuir forrán ar a neacht:

‘Cé rinne iad seo? Tusa?’

D’fhéach sí air le trua.

‘Tusa’, a dúirt sí, ‘tusa, tusa’.

‘Th’anam ‘on diabhal’.

——◊——
É ina thost tamall, ag féachaint orthu, agus an slua ag cabaireacht ina thimpeall.

‘Imímis’, a dúirt sé faoi dheireadh. ‘Tá tuirse orm’.

Ach néal níor chodail sé. Amach leis go han-mhoch. B’eo leis síos an tsráid, áit a raibh cara ag fanacht i ngluaisteán. Lasc siad leo agus a n-aghaidh ar an gcósta.

‘Bhí cuid againn ag cur do thuairisce, mhuis’, a dúirt Macca. ‘Tá gá againn le cócaire. Thuas in Warrnambool. Tá seanteach ann agus é gléasta chun gnó’.

‘‘Níl a fhios agam’, a dúirt S. go gruama. ‘Bhíos ag smaoineamh ar an tseancheird a thréigean. Dul le healaín eile. Tharla cúpla rud’.

‘Pé rud a tharla, scéal thairis anois é. Níl tú spíonta fós’.

Mheabhraigh S. air sin.

‘Nílim, mhuis’, a dúirt sé. ‘Nílim spíonta fós’.

Ar an mótarbhealach a bhí siad anois: rac ar an raidió, spéir gan smál os a gcionn, an fharraige rompu. Thosaigh S. ag canadh go míbhinn agus a lámh ag bogadh faoi mar a bhí cleiteán inti, cleiteán a dhorchódh an domhan.

Feasta, Feabhra 2010

abhaile | barr | clár na míosa seo